Działalność społeczna i polityczna

August Cieszkowski współtworzył Ligę Narodową Polską (1848) i był posłem do pruskiego zgromadzenia narodowego (1848-1855) oraz działaczem (1860-1866 przewodniczącym) Koła Polskiego przy sejmie pruskim. W 1848 roku August Cieszkowski opublikował odezwę do parlamentów świata, w której nawoływał do powszechnego porozumienia. Aktywnie działał na rzecz powołania uniwersytetu w Poznaniu. Trzykrotnie został wybrany na prezesa Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1857-1858, 1861-1868, od 1885). W 1870 założył Wyższą Szkołę Rolniczą w Żabikowie, której nadał imię zmarłej w 1861 żony Haliny. W 1873 został wpisany w poczet członków krakowskiej Akademii Umiejętności. Zgromadził w Wierzenicy bogaty księgozbiór (40 tysięcy woluminów), obejmujący prace z filozofii, nauk społecznych i przyrodniczych, matematyki, ekonomii rolnictwa i techniki.

Działalność filozoficzna

Jako filozof krytykował idealizm dialektyczny Hegla, natomiast zasadą bytu i historii uczynił ideę czynu. Cieszkowski, podczas pobytu w Paryżu w latach 40. XIX wieku wywarł wpływ na Pierre'a Proudhona, który przyznawał, że jest jego dłużnikiem. Według Normana Davies'a Cieszkowskiego należy zaliczyć do prekursorów marksizmu. Według mesjanistycznej koncepcji Cieszkowskiego naród polski został powołany do przebudowy społeczno-moralnej rzeczywistości współczesnej (tzw. filozofia narodowa). Cieszkowski podkreślał rolę Kościoła Katolickiego, zapowiadał nadejście epoki Ducha Świętego i pisał o znaczącej roli Słowiańszczyzny. Najważniejsze tezy zawarł w dziełach: Prolegomena zur Historiosophie (1838), Gott und Paligenesie (1842), Ojcze nasz (1848-1906, cztery tomy). Jego filozofia miała duży wpływ na twórczość pisarską Zygmunta Krasińskiego.